همین 50 سال قبل...
ما بالاخره به ماه سفر کردیم.
برای اولین بار به سیاره ی خودمان نگاه کردیم.
از آن موقع، جمعیت انسانها بیش از دو برابر شده.
این مجموعه شگفتی های طبیعی را گرامی داشته...
و آنچه باید از آن محافظت شود را نشان داده...
تا اطمینان حاصل کند انسانها و طبیعت به پیشرفت ادامه دهند.
سیاره ی ما
مناطق قطبی سیاره مان شاید دور از دسترس بیشتر ما باشد...
اما به دور از نفوذ و تاثیر ما نیستند.
ما به طور غیرعمدی این دنیاهای یخزده را تغییر می دهیم...
و این تغییرات نه تنها بر قطبها...
بلکه بر تمام سیاره اثر می گذارد.
:قسمت دوم دنیاهای یخزده
جنوبگان.
انتهای جنوبی سیاره مان و سردترین جای روی زمین.
به مدت 30 میلیون سال است که یخزده.
در مرکزش پوشش یخ به بیش از 4 کیلومتر می رسد.
تمام رشته کوه هایش زیر یخ مدفون شده اند.
اینجا آنقدر سرد است که هر زمستان...
‏‏‏19 میلیون کیلومتر مربع از اقیانوس یخ می زند...
و اندازه ی این کلاهک یخی را دوبرابر می کند.
اما وقتی در بهار یخ دریا آب می شود...
زندگی بار دیگر به سواحل این قاره بازمی گردد.
این شبه جزیره که تا شمال امتداد یافته و به آمریکای جنوبی می رسد...
اولین بخش آن از چنگال زمستان رها شده.
با شکستن دریای یخ...
زندگی بازمیگردد.
اینجا بیشتر از هر جای دیگری در جنوبگان...
تنوع موجودات و حیوانات وجود دارد.
پنگوئنهای جنتو بیشتر عمرشان را در دریا می گذرانند...
اما حالا در بهار برای زادوولد به ساحل می آیند.
آنها سریعترین پنگوئنها در آب هستند...
اما بر روی خشکی زندگی با سرعت آرامتری جریان دارد.
یک تقلای سخت برای رسیدن به زمینهای لانه سازی در جریان است...
اما پنگوئنها هرگز تسلیم نمی شوند.
مسیری که آنها پی می گیرند توسط هزاران پای کوچک حک شده...
و به نایاب ترین متاع جنوبگان می رسد.
سنگ بدون یخ.
کمتر از یک درصد از جنوبگان بدون یخ است...
و این صخره ها...
تنها جایی است که جنتوها می توانند تخمگذاری کنند.
یک تقلای 30 دقیقه ای است...
اما تقریبا به بالا رسیده که در آنجا جفتش منتظر اوست.
با یک سنگ به او هدیه می دهد...
هدیه ای برای بهتر کردن لانه و بدست آوردن محبتش.
درست به موقع برگشته.
باید شکم یکی دیگر را سیر کند.
پنگوئنهای جنتو قبلا در این بخش از جنوبگان کمیاب بودند...
اما حالا با بالا رفتن دما، تعدادشان رو به افزایش است.
دریای یخ شاید به نظر صاف و بی حیات بیاید...
اما زیر آن یک دنیای دیگر وجود دارد.
با آب شدن یخها نور از میان آن عبور کرده...
و جلبک که تمام زمستان به دام افتاده بوده شکوفا می شود.
این دنیای واژگون...
معادل قطبی علفزارهای بزرگ است.
یخی خاکی است که گیاه بر روی آن رشد می کند...
و دسته ای از علفخواران به زودی از راه می رسند.
کریل قطبی.
تریلیونها از آنها به آبهای اطراف جنوبگان یورش می آورند.
با یخی که در بالا از آنها محافظت می کند در درخشش خورشید از جلبکها تغذیه می کنند.
اما شرایط خوب دوام چندانی ندارد.
وقتی تمام یخ آب شود کریلها محافظ خود را از دست می دهند...
و شکارچیان از راه می رسند.
پنگوئنها شاید توانایی پرواز کردن را از دست داده باشند...
اما مانند بسیاری از پرندگان دسته جمعی حرکت می کنند.
هر چه بیشتر زیر آب باشند...
بیشتر طول می کشد تا نفسشان تازه شود.
پرهای موجدارشان هوا را به دام می اندازد که باعث می شود بدنشان هوالغزتر باشد.
یک نفس دیگر...
و تمام گروه با هم شیرجه می روند.
جنتوها تا عمق بیش از 200 متری به دنبال کریلها می روند.
غذایی که یک دسته در یک شیرجه صید می کند...
یک غول آن را یک لقمه ی چپ می کند.
نهنگهای گوژپشت از مناطق استوایی...
بیش از 8 هزار کیلومتر را تا اینجا طی کرده اند.
این یکی تصمیم گرفته تنهایی غذا بخورد.
این روش، بخشی خیزش، بخشی ضربه...
تنها وقتی کریلها نزدیک به سطح باشند موثر است.
با فرارسیدن گوژپشتهای بیشتر کار تیمی خود را شروع می کنند.
با خیزش دسته جمعی...
اضافی یک صید بزرگ نه تنها از دست نرفته بلکه دیگری آن را می بلعد.
برخی از گوژپشتها حتی به شکلی هماهنگتر با هم همکاری می کنند.
وقتی کریلها به اعماق می روند این رفتار را انجام می دهند.
وقتی در موقعیت قرار گرفتند، از سوراخهای بینی ـشان هوا را به بیرون می دهند.
با همکاری هم...
پرده ای از حباب اطراف صیدشان بوجود می آورند.
هر چه این تور مارپیچ تنگ تر می شود کریلها به یکدیگر نزدیکتر می شوند...
و بعد نهنگها به سرعت به بالا آمده و آنها را جمع می کنند.
تقریبا تمام نهنگهای گوژپشت در نیمکره ی جنوبی...
برای خوردن کریلها به جنوبگان می آیند.
از زمان منع شکار تجاری نهنگ تعدادشان به خوبی زیاد شده است...
اما منبع غذایی ـشان اینک در خطر است.
در 50 سال گذشته...
با گرمتر شدن دما و ناپدید شدن دریای یخ...
کریلهایی که در این بخش از اقیانوس جنوبی جمع می شوند...
به نصف رسیده اند.
دیگر شکارچیان دریایی در جستجوی طعمه ای بزرگتر از کریل به اینجا می آیند.
برترین شکارچیان جنوبگان.
ارکا، نهنگهای قاتل.
بیش از نیمی از ارکاهای دنیا در این دریاهای قطبی گشت می زنند.
این گروه خاص، متخصص شکار پنگوئنهاست.
به پنهان کاری روی می آورند.
شکار بدون کوچکترین صدایی، تا طعمه صدای آمدنشان را نشنود.
یک پنگوئن می تواند از دست یک نهنگ قاتل بگریزد...
اما به ندرت از دست یک گروه می تواند فرار کند.
این شکار شاید خشن به نظر بیاید...
اما مهارتهای مهم زندگی در حال انتقال به نسل بعدی است.
از نهنگهای قاتل تا کریلها...
تمام حیات اینجا در نهایت وابسته به دریای یخ جنوبگان است.
دریاهایی که جنوبگان را احاطه کرده اند سرسخترین آنها در سیاره ی ما هستند.
این آبهای متلاطم مواد مغذی را از اعماق به بالا کشیده...
و مناطق غنی و وسیع برای ماهیگیری را برای خانه بدوشانی مانند آلباتروس سرگردان بوجود می آورد.
زیر این امواج، جریانها از جنوبگان دور می شوند...
و مواد مغذی را در سرتاسر سیاره پخش کرده و اقیانوسها را بارور کرده...
و به تنظیم دمای جهان کمک می کنند.
جزیره ی جورجیای جنوب.
اینقدر در شمال هست که...
فراتر از چنگال دریای یخ حتی در وسط زمستان باشد...
و بسیاری از حیوانات تمام سال اینجا زندگی می کنند.
این جوجه ی آلباتروس سرگردان در تمام زمستان در لانه اش نشسته...
و به طور کامل به پدرومادرش وابسته است که با غذا برایش برگردند.
شاید مجبور به انتظار چندین روزه یا حتی چندین هفته بین وعده ها شود...
اما حداقل او تنها کسی نیست که منتظر است.
جوجه های آلباتروس باید یک سال تمام رشد کنند...
تا اینکه برای اولین پروازشان آماده شوند.
و بعد چندین سال را در دریا می گذرانند تا دوباره به خشکی برگردند.
آمدن به خشکی با بالهای سه متری نیاز به تمرین دارد.
آلباتروسها موتور معکوس ندارند.
این جوجه اولین جوجه ی این ماده است.
شش ماه است که مشغول بزرگ کردن آن است و شش ماه دیگر باید به این کار ادامه دهد.
جوجه ش از آنچه باید کوچکتر است...
نشانه ای از اینکه جفتش با غذا به خانه بازنگشته.
شاید او یکی از پرندگان بیشماری باشد که...
در خطوط طولانی صید ماهی به دام افتاده و مُرده.
جورجیای جنوب یک مکان ایده آل برای سرگردانان است تا جوجه های خود را بزرگ کنند...
اما حالا پرندگان کمتری به لانه برمی گردند...
و در سالهای اخیر...
میزان زادوولد تا 40 درصد کاهش پیدا کرده.
فعلا این جوجه با انتظار در لانه ش در امان نیست.
اینجا هیچ شکارچی زمینی وجود ندارد.
اما چنین چیزی در مورد دریاهای جورجیای جنوب صادق نیست.
کتانجکهای عظیم در آبهای بدون یخ اینجا رشد می کنند.
مکانی بی نظیر برای کمین کردن.
سیلهای یوزپلنگی در سرتاسر زمستان اینجا هستند تا از اقیانوس یخ جنوبگان فرار کنند.
باید تا الان به جنوب بازمی گشتند...
اما امسال بیشتر مانده اند.
و به دلیل خوبی سفرشان را به تاخیر انداخته اند.
شاه پنگوئنها اینجا هستند.
هر کدام یک غذای کامل است...
اگر بتواند صیدشان کند.
شاهان برای غذا دادن به جوجه هایشان برمی گردند...
و چاره ای به جز فرار از دست شکارچیان ندارند.
شاهان به ندرت اینگونه شنا می کنند.
از انرژی بیشتری استفاده می کند اما سریعتر از شنا کردن زیر آب است.
انتخاب کردن یک هدف در حال حرکت در جمعیتی وحشت زده دشوار است...
اما اگر سرگردان شوند شرایط تغییر می کند.
دندانهایی به تیزی تیغ در برابر منقار خنجرمانند.
به بن بست رسید.
هر دو از این تعقیب و گریز خسته هستند.
شکارچی تصمیم می گیرد که این صید ارزش جنگیدن را ندارد.
نزدیک بود برای پنگوئن بسیار خطرساز شود...
اما این اولین مانع در بازگشت او برای غذا دادن به جوجه ش است.
قرار نیست این سفر آسان باشد.
خوشبختانه پنگوئن در لیست غذای آنها نیست.
بااینحال بهتر است بگذارند این غولها دراز بکشند.
ماده های فیلهای دریایی دوست ندارند...
کسی مزاحم چرتشان شود...
اما باید حسابی مراقب نرهای چهار تُنی بود.
برای دسترسی به ماده ها می جنگند.
باید به هر قیمتی شده از له شدن زیر این غولهای چربی و عصبانی جلوگیری کرد.
یک راه فرار.
وقت فرار رسیده.
در نهایت او به زایشگاه می رسد.
حالا نوبت به چالش آخر است.
پیدا کردن جوجه ش در جمیعتی بیش از نیم میلیون.
صدا می زند...
و برای پاسخی آشنا گوشش را تیز می کند.
جوجه ش شاید یکی دو مایل دیگر در...
پشت این جمعیت باشد.
اما مشکل جوجه ها همین است.
هرگز جایی که ترکشان می کنی نمی مانند.
به طرز شگفت آوری در این همه سروصدا...
والد و جوجه ش می توانند صدای یکدیگر را تشخیص دهند.
پدرومادرها چه کارها که باید برای رساندن غذا بکنند.
اگر خودشان می دانستند.
برای چنین جزیره ی کوچکی...
جورجیای جنوب از حیات بسیار زیاد و عظیم پشتیبانی می کند.
تمام این موجودات در نهایت به کریلها وابسته هستند...
که زیر دریای یخ در اطراف شبه جزیره جنوبگان رشد می کنند.
با ناپدید شدن دریای یخ...
آینده ی جورجیای جنوب اصلا قطعی و مشخص نیست.
در آنطرف دیگر سیاره در شمال...
اثرات تغییر الگوی آب وهوایی حتی بیشتر و شدیدتر حس می شود.
شمالگان یک قاره نیست که دریا اطرافش را گرفته باشد...
بلکه یک اقیانوس یخ است که خشکی دور آن حلقه زده.
اینجا در بهار دریای یخ هنوز در بیشترین وسعت خود قرار دارد.
یک زمین شکار وسیع و محکم برای بزرگترین گوشتخوار خشکی زمین.
یک خرس نر قطبی در جستجوی وعده ی بعدیش...
در فلاتهای یخزده اسوالبارد در مناطق مرتفع شمالگان است.
به دنبال سیلهاست که بیشتر رژیمش را تشکیل می دهند.
باید دو سوم غذایی را که برای تمام سال نیاز دارد، بخورد...
قبل از اینکه یخ آب شده و سکوی شکارش ناپدید شود.
سیل مادر محاصره شده چاره ای به جز رها کردن توله ش روی سطح ندارد.
در گذشته یک پناهگاه داخل یک برآمدگی یخی می ساخت...
اما حالا دریا اینقدر دیر یخ می زند که یخ صاف است...
و باید توله ش را در فضای باز رها کند.
این تغییرات در یخ شاید الان به نفع خرسها باشد...
اما در طولانی مدت...
مهمترین صیدشان کاهش قابل توجهی خواهد داشت.
این یخ صاف و جدید زندگی را برای خرسها نیز سخت می کند.
جایی برای آنها نیست تا پنهان شده و در خفا به یک سیل نزدیک شوند.
و برای یک مادر با توله های کوچکش در خفا بودن اصلا آسان نیست.
توله هنوز معنای نیاز به احتیاط را درک نمی کند...
وقتی به دنبال یک سیل می رود.
با وجود سیلهای کمتر که در پناهگاه مخفی شدند...
یاد گرفتن روش ضربه زدن که زمانی موثر بود...
حالا تقریبا بی فایده است.
با اینحال حداقل متوجه می شود که سوراخ یک سیل چه شکلی است...
مادرش می داند که هوای ابری برای شکار کردن خوب است...
و او وقتی مادرش جدی است می فهمد.
سیلهای بالغ غذای بسیار بهتری هستند.
توله ش بااحتیاط جا پای او می گذارد...
و مراقب است که رد پای او را خراب نکند.
همچنین نباید قدم اشتباه بردارد.
باید مانند یک موجود حرکت کنند.
بیشتر شکار سیلها به شکست منتهی می شود.
خرسها باید مدام در جستجو باشند.
توله ش سرگردان می شود...
و یک شانس دیگر می آورد.
یک توله ی سیل تنها در یخ.
حالا این پنهان کاری نیست که موثر است بلکه اعتماد به نفس می خواهد.
مادر هیچ کاری نمی تواند بکند...
به جز اینکه امیدوار باشد توله به موقع به سوراخش بازگردد.
شکارچی جوان و بی تجربه تردید می کند.
مادرش بهتر می داند چه کار کند.
زیر یخ امن است.
خرسهای قطبی شکارچیان وفق پذیری هستند اما به دریای یخ وابسته ـند.
اگر دریا ناپدید شود خرسها هم از بین می روند.
تابستان در لبه ی یخی در شمالگان کانادایی است...
و عقب نشینی سالانه ی دریای یخ به سرعت در جریان است.
با آب شدن یخ مهاجران می رسند.
ناروال، منشا افسانه ی تک شاخ از راه می رسد.
عاج سه متری آنها در واقع چیزی بیشتر از دندان نیش بیش از اندازه بزرگ شده نیست...
اما کاربرد دقیقش مانند خیلی چیزها در مورد ناروالها...
هنوزم یک راز محسوب می شود.
هر تابستان ناروالها به یک قسمت از شمالگان سفر می کنند...
و صبورانه منتظر شکستن لایه ی یخ می مانند تا راه باز شود.
یک راه در میان یخ که برای شنا کردن آنها به اندازه ی کافی عریض است.
سرانجام یک ترک نمایان می شود.
مسیرشان به خلیج های امن و کم عمق باز می شود.
ناروالها به شدت ترسو هستند و به ندرت زیر آب می شود از آنها فیلم گرفت.
این نهنگهای یخی با اشتیاق زیاد به محض باز شدن راه شنا می کنند...
چون توسط یخ از چنگ شکارچیان در امان هستند.
این راه شاید به آنها اجازه ی رسیدن به مناطق تغذیه را هم بدهد.
دریای یخ تنها برای...
زندگی موجوداتی که اطراف قطب زندگی می کنند حیاتی نیست.
نقشی حیاتی در تعیین اقلیم آب وهوایی کل سیاره بازی می کند.
یک سطح سفید زمین را با بازتاب کردن...
بیشتر انرژی خورشید به فضا خنک نگه می دارد.
یک سطح تیره برعکس عمل می کند...
جذب کردن بیش از 90 درصد انرژی خورشید...
باعث گرمتر شدن زمین می شود.
با کوچک شدن دریای یخ...
کم کم یکی از سپرهای سفید محافظتی سیاره مان را از دست می دهیم.
برای هزاران سال...
تعادلی بین پیشروی و عقب نشینی دریای یخ وجود داشته...
اما دیگر این شرایط وجود ندارد.
امروز در طول ماه های تابستان...
پوشش یخ نسبت به سال 1980 ‏40 درصد کمتر است.
شمالگان از هر جای دیگری در سیاره مان دو برابر بیشتر در حال گرم شدن است.
تا 2040 اقیانوس اینجا تا حد زیادی در طول ماه های تابستان...
بدون یخ خواهد شد.
این فقدان یخ در نهایت منجر به عواقب مخربی...
برای تمام موجوداتی که به آن وابسته هستند خواهد شد.
ساحل شمال شرقی و دور روسیه.
این بزرگترین گردهمایی شیرماهی در سیاره است.
بیش از یکصد هزار تنها بر روی یک ساحل گرد هم می آیند.
از روی ناچاری این کار را می کنند.
خانه طبیعی شان بر روی دریای یخ است.
اما یخ تا خود شمال عقب نشینی کرده...
و اینجا نزدیکترین مکان به محلهای تغذیه ـشان است...
جایی که می توانند استراحت کنند.
این توله نیز باید به مادرش نزدیک باشد.
اما هر اینچ از این محل اشغال شده است.
بالا رفتن از این توده به شدت متراکم...
تنها راه رد شدن از این جمعیت است.
آنهایی که زیر هستند ممکن است تا حد مرگ له شوند.
یهو بی خبر گله رم می کنند.
تحت چنین شرایطی شیرماهی ها برای خودشان خطرناک هستند.
برخی می توانند محلی را به دور از این جمعیت پیدا کنند.
به سختی از صخره های 80 متری بالا می روند...
یک چالش طاقت فرسا برای یک حیوان یک تُنی که قبلا روی دریای یخ بوده.
حداقل این بالا فضایی برای استراحت هست.
بینایی شیرماهی در خشکی ضعیف است...
اما می توانند بقیه را در زیر خود حس کنند.
با گرسنه شدن باید به دریا برگردند.
از روی ناچاری دست به این کار می زنند...
و صدها از ارتفاعی که نباید از آن بالا می رفتند سقوط می کنند.
این گردهمایی بزرگ شیرماهی ها تقریبا هر سال اتفاق می افتد.
پس زندگی شیرماهی ها مانند زندگی خرسهای قطبی و سیلها...
در حال تغییر است.
همگی در آستانه تغییر آب وهوا زندگی می کنند...
و همگی در نتیجه رنج می کشند.
فعلا، زمستان شمالگان باز می گردد و دریای یخ شکل می گیرد.
نظم بازمی گردد.
راحتی بسیاری از موجودات به این یخ وابسته است.
اما تا کی...
دنیاهای یخی ـشان بخشی از حیات سیاره مان خواهد بود؟
دیدن کنید ourplanet.com لطفا از سایت...
تا متوجه شوید چه باید بکنیم تا بیابانهای قطبی را حفظ کنیم.
♪ می شنوم که تمام دنیا آواز میخونه ♪
♪ میشنوم که تمام دنیا میگه یا الان یا هیچوقت ♪
♪ چونکه هنوز خیلی دیر نیست ♪ ♪ اگه راه و روشمونو عوض کنیم ♪
♪ و نقاط رو به مشکلاتمون وصل کنیم ♪
♪ میتونم بشنوم که تمام دنیا میگه ♪ ♪ ما همگی در این کار نقش داریم ♪
:مترجم Highbury